2019_0321_01.jpg
Eliza Grzelak

O "prawdach" w czasach postprawdy.
Perspektywa komunikologiczna

Wydanie I
Poznań 2019

Format 21x15 cm
ISBN 978-83-65483-75-1
ss. 326


Coraz częściej dziennikarze, politycy, uczestnicy życia publicznego, osoby uznawane za autorytety i osoby pozostające w zwykłych codziennych relacjach, wspominają o dewaluacji prawdy. Jest to niezgodne z jedną z podstawowych teorii komunikacyjnych, gdyż wszyscy zakładamy w ramach obowiązującego kontraktu społecznego, że będziemy wzajemnie uczciwi wobec siebie, umówiliśmy się, że nasze przekazy będą odzwierciedlały rzeczywistość zgodną z naszą wiedzą. Heurystyka poznawcza – oczekiwanie uczciwości – pozwala nam na budowanie więzi międzyludzkich. Zgodnie z tą koncepcją kłamstwo wytwarza chaos społeczny, który wzmaga procesy alienacyjne, czyli destrukturyzuje relacje międzyludzkie. [...]

Od lat społeczeństwa godziły się na istnienie komunikatów, funkcjonujących poza kategorią prawdy i kłamstwa – etykietę, na przekazy, których nieprawdziwość była akceptowana – białe kłamstwa. Zdawano sobie sprawę z tego, że fałsz odsłaniający prawdę może być jedną z technik kreacji świata, umożliwiającą różnorodną jego interpretację – ironię, na teksty, o których wiedzieliśmy, że są fikcją/bajką marketingową – reklamę oraz że politycy nigdy nie dotrzymują słowa.

Pojawiają się jednak pytania: skoro kłamstwo jest wszechobecne, jest jednym z podstawowych narzędzi komunikacji, dlaczego właśnie teraz tak dużą uwagę zwrócono na podrzędną rolę prawdy; co spowodowało, że pojawiła się konieczność stworzenia nowego bytu – postprawdy?

Winą za malejącą rangę przekazu zgodnego z prawdą obarczono determinizm technologiczny współczesnych relacji interpersonalnych. Autorka postanowiła zweryfikować tę tezę, wykorzystując dotychczasowe wyniki i poprzez aktualizację, pogłębienie oraz rozszerzenie swoich dociekań spojrzeć na sygnalizowany wyżej problem prawdy, który choć szczególnie wyraŸny w przestrzeni wirtualnej, tak jak wiele innych e-tendencji powoli przenika do świata realnego.

(Ze wstępu)

Nakład wyczerpany