2016_0252_09.jpg
Wojciech Skóra,
Kaszubi i słupski proces Jana Bauera w 1932 roku.
Z dziejów polskiego ruchu narodowego na Pomorzu Zachodnim, (część 1)

Wydanie I
Poznań 2016

Format 25x16,5 cm
ISBN 978-83-63664-62-6
ss. 368


Jest to książka o zmaganiach narodowych na pomorskim pograniczu polsko-niemieckim. Od lat tematyka ta schodzi w cień. Realia zjednoczonej Europy szczęśliwie pozwalają zapomnieć współczesnym, czym była granica między Drugą Rzeczpospolitą a Rzeszą Niemiecką, przecinająca więzy rodzinne i pozostawiająca po obu stronach tysiące osób niespełnionych, wypełnionych goryczą przegranej. Obecnie jadąc samochodem z Polski do Niemiec granicy praktycznie się nie zauważa. Wtedy jej przekroczenie było rozwlekłą, trudną i nie dla każdego dostępną procedurą. Bolesną drogę przeszły oba narody, aby taki stan był możliwy. Trudno też bywa obecnie zrozumieć osoby z pokolenia dziadków i prababć, dlaczego „polskość” czy „niemieckość” uważali za coś tak ważnego, że warto było dlań zabijać i ginąć. Jednak jest to konieczne, aby docenić w jak dobrym czasie przyszło nam żyć. I zrozumieć motywy przodków. Praca nad Ÿródłami z procesu Bauera zrodziła wiele pytań. Pytania takie zapewne zadawali sobie jego uczestnicy. Czy identyfikacja narodowa to podsumowanie drogi wcześniejszych pokoleń, czy indywidualna decyzja? Czy jeśli ma się wybór (żyjąc na terenach mieszanych etnicznie), to lepiej być Niemcem czy Polakiem? Czy lojalność wobec państwa jest ważniejsza od lojalności wobec narodu? Czy też najważniejsza jest lojalność wobec najbliższych, rodziny? Czy rząd ma prawo poświęcać indywidualne szczęście obywateli w imię realizacji przyjętej polityki? Czy władze państwa powinny nakłaniać do określonej opcji narodowej? Oczywiście, ta książka odpowiedzi nie udzieli. Może jednak dostarczyć historycznego kontekstu dla indywidualnych rozważań, z którymi każdy sam musi się zmagać. Umożliwia bowiem spojrzenie na przeszłość przez pryzmat indywidualnych wyborów i dramatów jednostek. Celem książki jest przedstawienie sytuacji Kaszubów w dwóch wschodnich powiatach pruskiej prowincji Pomorze (Provinz Pommern), bytowskim i lęborskim, w trudnym dwudziestoleciu międzywojennym, gdy znaleŸli się oni na linii konfrontacji polsko-niemieckiej. Chodzi też o ukazanie mechanizmów działania władz niemieckich i polskich, przez pryzmat dokumentów z procesu Jana Bauera. Słupska rozprawa z 1932 roku jest jedną z najciekawszych, dotychczas nie w pełni odkrytych kart historii Pomorza w XX wieku.


Nakład wyczerpany